Idea wspólnoty europejskiej ma długą historię, jednak doświadczenia II wojny światowej, zintensyfikowały procesy integracyjne w Europie, których konsekwencją stało się podpisanie 7 lutego 1992 roku traktatu z Maastricht ustanawiającego Unię Europejską. Nieustannie kształtująca się Wspólnota jest dobrowolną decyzją państw członkowskich, które dla wspólnego dobra zapragnęły i pragną budować organizację gwarantującą im bezpieczeństwo, współpracę polityczną i rozwój gospodarczy. Integracja przebiegająca od kilkudziesięciu lat w Europie wywołuje wciąż aktualne pytania dotyczące istoty i zasięgu tych procesów. Związane są one ze zrozumieniem integracji, dostrzeganiem jej płaszczyzn i wymiarów.
Jednocześnie trzeba podkreślić, że proces integracji jest dynamiczny w czasie i przestrzeni. Zwiększył się on wraz z rozpadem systemu zimno wojennego i rozszerzeniem Wspólnoty o kolejne państwa, które borykały się i borykają z licznymi dylematami integracyjnymi. Związane jest to ze specyfiką tych państw, na którą składają się: różne poziomy rozwoju gospodarczego, odmienne systemy polityczne, wielkość obszarowa, uwidacznia to różną skalę problemów, charakterystyczną dla każdego z tych państw z osobna. Na wejście do Unii Europejskiej czekają jeszcze kolejne państwa. Przy czym dynamika kolejnego rozszerzenia zależna jest od czynników wewnątrzunijnych, wewnątrzeuropejskich i globalnych. Ta kwestia oraz szereg innych przysparza wiele trudności, które napotyka Unia w tworzeniu wspólnej wizji integracji, tak w sferze politycznej, gospodarczej, jak i w dziedzinie bezpieczeństwa, prawa, kultury. Nieustannie toczą się dyskusje dotyczące przyszłości Unii Europejskiej, jej legitymizacji społecznej, instytucji gospodarczych i społecznych, relacji między państwami. Europa jest niezwykle zróżnicowana pod względem demograficznym, etniczno-narodowym, etnograficznym i ekonomicznym. Zmaga się z takimi zjawiskami jak: nacjonalizm, kosmopolityzm, uniwersalizm, partykularyzm, rasizm. Europejskim procesom integracyjnym towarzyszą tendencje partykularne. Rezultatem tych przeciwieństw są stałe napięcia przeciwstawiające integracji dezintegrację. W tych okolicznościach rodziło się i rodzi wiele pytań: Czy współczesne państwa narodowe się rozpadną? Czy w integrującej się Europie jest miejsce na suwerenność państwową i tożsamość narodową? Dylematy te implikują wśród Europejczyków żywą dyskusję.
Pobierz spis treści
Poleć znajomemu
Drukuj