Wstęp
We współczesnej Polsce, wolnej od kwestii niedoborów produkcji rolnej, istotą zdecydowanej większości problemów związanych z rolnictwem pozostaje poziom dochodów ludności rolniczej [Rembisz 2008]. Niższy - w stosunku do .sektorów pozarolniczych - poziom dochodów uzyskiwanych przez osoby pracujące w rolnictwie rodzi szereg niekorzystnych konsekwencji. Oprócz oczywistych problemów natury społecznej, mamy tu do czynienia również z problemami stricte ekonomicznymi związanymi choćby z ograniczonymi możliwościami inwestycyjnymi producentów rolnych.
W opracowaniach o charakterze publicystycznym, czy nierzadko naukowym, powszechnie spotykanym podejściem jest zawężanie zagadnienia dochodów rolniczych do analizy wartości średnich, przy pomijaniu zmienności tak w czasie, jak i ze względu na wybrane cechy gospodarstw. Tymczasem w sytuacji permanentnego uzyskiwania niskich dochodów przez zbiorowość producentów rolnych, jednym z najistotniejszych zagadnień staje się kwestia utrzymania pewnego minimalnego progu dochodów w kolejnych latach. Ten sam poziom ryzyka dochodowego jest bowiem zawsze bardziej uciążliwy dla tych podmiotów, których wartość oczekiwana dochodu pozostaje na niższym poziomie.
W powszechnym odczuciu najistotniejszą zmienną decydującą o wysokości dochodów jest poziom cen artykułów rolnych. Wyraz tego odnajdujemy chociażby w żądaniach wsparcia dochodu, formułowanych przez środowiska rolnicze w okresie spadku cen artykułów rolnych, opracowaniach publicystycznych, czy stwierdzeniach uzasadniających stosowanie określonych instrumentów polityki wobec sektora rolnego. Bardzo często też utożsamia się zagrożenia wynikające z realizacji ryzyka cenowego z tymi, które są wynikiem istnienia ryzyka dochodowego. Jednak ceny uzyskiwane przez rolników za dostarczane na rynek artykuły rolne są tylko jednym z wielu elementów kształtujących dochody rolnicze. Dlatego warto przyjrzeć się bliżej relacjom jakie łączą ryzyko cenowe z dochodowym. Celem niniejszego opracowania będzie więc zweryfikowanie, intuicyjnie wydawałoby się oczywistej, zależności łączącej poziom cen artykułów rolnych z wysokością dochodów producentów rolnych.
W pracy uwaga poświęcona zostanie wyłącznie dochodom z produkcji rolniczej. Odrębnym zagadnieniem pozostaje stosunek tych dochodów do całości dochodów uzyskiwanych przez ludność rolniczą. Jednak nawet abstrahując od znaczenia pozarolniczych źródeł dochodu, które umniejszają wpływ zmienności cen artykułów rolnych na zmienność dochodów ludności rolniczej, warto podjąć zagadnienie siły znaczenia ryzyka cenowego w kształtowaniu się dochodów producentów rolnych.
Poleć znajomemu
Drukuj